<< محصولات گروه صنعتی آفتاب ماشین >>
از چکش تا دینامیت: تکامل روشهای استخراج سنگ در طول تاریخ
از زمانهای بسیار دور، سنگها همواره نقش مهمی در زندگی انسان ایفا کردهاند؛ مانند ابزار های ساده شکار و بناهای عظیمی که تمدنهای کهن را به تصویر میکشند. سنگها همواره در کنار ما بودهاند؛ اما چگونه از دل زمین بیرون کشیده میشوند تا به خدمت انسان درآیند؟ استخراج سنگ، فرآیندی پیچیده و پر از چالش است که از دیرباز توجه بشر را به خود جلب کرده است. با پیشرفت تکنولوژی، روشهای استخراج سنگ نیز دستخوش تحولات بسیاری شدهاند. روشهای سنتی و دستی و امروزی، ماشینآلات سنگین و انفجار، هر کدام روشی برای استخراج این گنجینههای طبیعی به شمار میروند. در این مطلب، قصد داریم به بررسی روشهای مختلف استخراج سنگ از معادن مختلف بپردازیم. تا پایان همراه ما باشید.


رایج ترین روش های استخراج سنگ از معادن مختلف
استخراج سنگ فرآیندی است که طی آن مواد معدنی ارزشمند از دل طبیعت و مکانهایی مانند کوهها، زیرزمین و صخرهها استخراج شده و برای استفاده انسان آماده میشوند. این مواد معدنی میتوانند شامل طیف گستردهای از سنگها، فلزات و مواد معدنی دیگر مانند زغالسنگ، ماسه، سنگهای قیمتی، سنگ آهک، گچ، نمک، پتاس، شن و رس باشند. روشهای استخراج سنگ بسته به نوع سنگ، محل معدن و عوامل دیگر، متنوع هستند. در ادامه با تعدادی از رایجترین روشهای استخراج سنگ آشنا میشویم.
استخراج با چال موازی
این روش، روشی مدرنتر است که در آن از دستگاههای سنگبری برای برش و جدا کردن سنگ از معدن استفاده میشود. ماشینهای سنگبر با ایجاد برشهای دقیق، سنگ را به بلوکهای با اندازههای مشخص تقسیم میکنند. این روش به ویژه برای سنگهایی با سختی متوسط مناسب است و به دلیل دقت بالا، در صنایع ساختمانی و تزئینی کاربرد گستردهای دارد.
استخراج با ماشین سنگبر
این روش، روشی مدرنتر است که در آن از دستگاههای سنگبری برای برش و جدا کردن سنگ از معدن استفاده میشود. ماشینهای سنگبر با ایجاد برشهای دقیق، سنگ را به بلوکهای با اندازههای مشخص تقسیم میکنند. این روش به ویژه برای سنگهایی با سختی متوسط مناسب است و به دلیل دقت بالا، در صنایع ساختمانی و تزئینی کاربرد گستردهای دارد.


استخراج هیدرومکانیکی
استخراج هیدرومکانیکی روشی است که در آن برای ایجاد شکاف و برش در سنگ، از نیروی قوی آب تحت فشار تولید شده توسط دستگاههای هیدرولیکی، استفاده میشود. به عبارت دیگر، با استفاده از جتهای آب با فشار بالا، میتوان سنگ را برش داده و قطعات مورد نظر را از آن جدا کرد.
برای کسب اطلاعات از شرایط و مراحل ثبت معدن کلیک کنید
استخراج حرارتی
استخراج حرارتی روشی دیگر برای استخراج سنگ است که در آن از حرارت برای ایجاد شکاف در سنگ استفاده میشود. در این روش، با اعمال حرارت به سنگ، آن را تا نقطه ذوب یا نرمی میرسانند و سپس با استفاده از ابزارهای مناسب، قطعات سنگ را از یکدیگر جدا میکنند. معمولاً برای ایجاد حرارت در این روش از سوختهای فسیلی استفاده میشود، اما به دلیل محدودیت منابع سوختهای فسیلی و هزینه بالای آنها، روش استخراج حرارتی به ندرت مورد استفاده قرار میگیرد.
استخراج با سیم برش فولادی یا الماسه
استخراج با سیم برش فولادی یا الماسه یکی از متداولترین روشهای برش و استخراج سنگ است. در این روش، ابتدا حفرههایی در اطراف سنگ مورد نظر ایجاد میکنند. سپس، یک سیم فولادی یا سیم الماسه را که به صورت مداوم در حال چرخش و تحت کشش است، از این حفرهها عبور میدهند. این سیم که با مخلوطی از پودر سیلیس و آب آغشته شده است، به آرامی و با دقت سنگ را برش میدهد. سیم الماسه نیز مشابه سیم فولادی عمل میکند، با این تفاوت که طول آن معمولاً بین 25 تا 45 متر بوده و نیروی کششی حدود 100 تا 150 کیلوگرم بر آن اعمال میشود.


استخراج با کمک مواد شیمیایی
استخراج با کمک مواد شیمیایی روشی نوین در استخراج سنگ است. در این روش، پس از حفر چالهای موازی در اطراف سنگ، مواد شیمیایی منبسطشونده را به همراه آب درون این چالها میریزند. این مواد شیمیایی با جذب آب، حجمشان افزایش یافته و به دیوارههای چال فشار وارد میکنند. این فشار باعث ایجاد ترک و شکستگی در سنگ شده و در نهایت منجر به جدا شدن آن میشود.
محلهای استخراج سنگ
محلهای استخراج سنگ بسیار متنوع بوده و میتوانند در هر نقطه از کره زمین یافت شوند. این معادن، چه در دل کوهها و صخرهها قرار داشته باشند و چه در زیر سطح زمین، همگی به عنوان منابع بالقوه سنگهای ساختمانی شناخته میشوند. البته برای بهرهبرداری از این منابع، ابتدا باید معدن کشف و سپس مورد بررسیهای زمینشناسی و اقتصادی قرار گیرد.
معادن سنگ به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
معادن سطحی
استخراج سنگ از کوه اغلب با استفاده از دستگاههای برش پیشرفته انجام میشود. این دستگاهها قادرند سنگهای عظیم را به شکل بلوکهای مستطیلی یا مربعی برش دهند. این بلوکهای بزرگ که کوپ نامیده میشوند، پس از استخراج به کارخانههای سنگبری منتقل شده و پس از فرآوری به محصولاتی مانند سنگهای ساختمانی، کفپوش و غیره تبدیل میشوند بسیاری از سنگهای ساختمانی رایج مانند مرمریت از معادن کوهستانی استخراج میشوند.
معادن زیرسطحی یا زیرزمینی
استخراج زیرزمینی سنگ معمولاً با استفاده از روشهای حفاری انجام میشود. این روش بیشتر برای استخراج سنگهایی که حاوی فلزات ارزشمند مانند طلا، نقره، آهن و غیره هستند و همچنین برای استخراج سنگهای قیمتی، زغالسنگ و برخی مواد معدنی دیگر به کار میرود. در این روش، تونلهایی در دل زمین حفر شده و سپس سنگها استخراج میشوند.
جمعبندی
اهمیت استخراج سنگ در تأمین مواد اولیه صنایع مختلف از جمله ساختمان، صنایع فلزی و صنایع شیمیایی بر هیچکس پوشیده نیست. با توجه به رشد جمعیت و افزایش تقاضا برای مواد ساختمانی، اهمیت این صنعت روز به روز بیشتر میشود. استخراج سنگ فرآیندی است که نیازمند دانش فنی، تجهیزات مناسب و رعایت استانداردهای ایمنی و محیط زیستی است. با پیشرفت تکنولوژی و افزایش آگاهی نسبت به اهمیت حفظ محیط زیست، روشهای استخراج سنگ نیز دستخوش تغییرات اساسی شده و به سمت روشهای بهینهتر و سازگارتر با محیط زیست حرکت میکنند.
روشهای رایج استخراج سنگ شامل روشهای روباز مانند چال موازی و استفاده از ماشینهای سنگبر و زیرزمینی مانند حفاری و انفجار است.
نوع سنگ، عمق معدن، شرایط زمینشناسی، ارزش اقتصادی سنگ و مسائل زیستمحیطی به شما کمک میکنند تا روش مناسب استخراج سنگ را بیابید.
استخراج سطحی معمولاً ارزانتر و ایمنتر است اما به فضای بیشتری نیاز دارد. استخراج زیرزمینی هزینه بیشتر و پیچیدگی بالاتری دارد اما برای دسترسی به ذخایر عمیقتر مناسبتر است.